menusearch
mehnavaz.com

برج گنبد قابوس

سایت مهنواز در حال تکمیل اطلاعات جاذبه‌‌‌‌های گردشگری استان ها است
مرجع تخصصی گردشگری و مهمان نوازیآگاهانه و با اخلاق سفر کنیم
جستجو
ورودعضویت

برج گنبد قابوس | گنبد کاووس - استان گلستان

  • faceمناسب برای :
  • lockبازدید :
  • lockامنیت :
  • hotelامکانات اقامت :
  • چادر زدن :
  • local_parkingجای پارک :
  • roomدسترسی :
آدرس :
شماره تماس :
ساعت دسترسي :
سطح هزينه :
هزينه ورودیه اتباع ايراني :
هزينه ورودیه اتباع خارجي :
سال ساخت :
کاربري گذشته :
کاربري فعلي :
زمان بازدید :
مدت پيشنهادي بازديد :
بهترين ماه يا فصل براي بازديد :
آدرس : استان گلستان - شهرستان گنبد کاووس - خیابان امام خمینی شمالی - در میان باغ ملی ( پارک قابوس )
شماره تماس :
زمان بازدید:
هزینه :
منطقه :
اصلاح و ویرایش
بستن
سلام همراه گرامی، ممنون از توجه و دقت نظر شما
error_outline لطفا اطلاعات نادرست نوشته شده در این مکان را گزارش داده و اطلاعات بیشتری اگر دارید حتی المقدور با ذکر منبع بیان کنید .

برج قابوس یا میل که به آن گنبد قابوس نیز گفته می‌شود، يکي از بي‌نظيرترين يادمان‌هاي معماري ايران در دوره‌ی اسلامي از سده چهارم هجری است. این اثر که در شمال شهر «گنبد کاووس» و در ۳ کيلومتري بازمانده شهر قديم «جرجان» مرکز حکومت «آل زيار» قرار دارد، از نظر هنر معماري و تاريخي، يادگاري بس ارزنده از دوران آبادي و شوکت سرزمين «جرجان» و دودمان «آل زيار» است .
تاریخچه شهر گنبد کاووس :
گنبد کاووس شهری در استان گلستان است که در سرشماری سال 1390، جمعیت آن 145 هزار نفر بوده است. اکثر افراد این شهر را ترکمن ها و بلوچ ها تشکیل می‌دهند. برخی باستان شناسان پیشینه این شهر را تا 6 هزار سال عنوان کرده اند که نشان از قدمت و اهمیت این شهر می‌دهد.
آل بویه و آل زیار از اولین حکومت‌‌‌‌‌های مستقلی بودند که بعد از خلفای بنی‌عباس در حدود هزار سال پیش بر قسمتی از خاک ایران حکومت کردند‌. آن‌ها که خود مسلمان بودند پس از محکم شدن پایه‌‌‌‌‌های حکومت‌، مرکز حکومت خود را شهر جرجان قرار دادند‌. شهری که امروز در استان گلستان قرار دارد و مرکز دشت بزرگ ترکمن‌صحرا به حساب می‌آید‌. البته جرجان پیش از این‌ها هم به خاطر قرار داشتن بر سر راه جاده‌ی ابریشم‌، دارای اهمیت بالایی بوده است‌. جرجان مدتی بعد از حکومت آل بویه دچار زلزله‌ای سهمگین شد و تقریباً بیش‌تر شهر از بین رفت‌. تا سال‌‌‌‌‌های سال این شهر خالی از سکنه بود‌، یا حداکثر به اندازه‌ی چند روستا جمعیت داشت و یا در فصل کوچ چند روزی میزبان عشایر ترکمن بود‌.
سال 1305 هجری شمسی تولد دوباره‌ای برای شهر جرجان به حساب می‌آید‌. یکی از کارهایی که رضاشاه در دوره‌ی پادشاهی‌اش انجام داد‌، یک‌جا نشین کردن عشایر سراسر ایران بود‌. از جمله عشایر ایران که در آن زمان به دستور رضاشاه ساکن یک جا شدند‌، ترکمن‌ها بودند‌. او در قسمت شرقی شهر جرجان که اکنون جمعیت بسیار کمی نسبت به گذشته دارد‌، شهر جدیدی بنا کرد و مردم عشایر را در آن‌جا ساکن کرد‌. او نام شهر را نیز به پاس حاکم مقتدر آن و برج بزرگ و معروف شهر‌، از جرجان به گنبد قابوس تغییر داد‌. بعد به مرور زمان این نام بر سر زبان‌ها چرخید و چرخید تا این‌که امروز به گنبدکاووس مشهور است‌. نقشه‌ی اصلی شهر گنبد کاووس در آن زمان از سوی مهندسان شهرسازی آلمانی کشیده و اجرا شد‌. به خاطر همین بافت شهری گنبد کاووس امروز یکی از منظم‌ترین و حساب‌شده‌ترین بافت‌‌‌‌‌های شهری در ایران است و در آن خیابان‌ها و کوچه‌ها بسیار منظم ساخته شده‌اند‌. گنبد کاووس یکی از اولین شهر‌‌‌‌های ایران است که در آن بلدیه یا شهرداری تأسیس شد‌.
این برج تنها اثر فاخر به جای مانده از شهر جرجان(گرگان) است، شهری که مرکز علم و هنر بوده و در حمله مغولان در قرن 14 و 15 میلادی به شدت آسیب دیده است. این بنا پیشرفت ریاضیات و علوم دیگر در مسلمانان آن سالها را به خوبی نشان می‌دهد.
سازنده بنا :
گفته شد که این برج مربوط به سده چهارم هجری قمری و دوران حکومت آل زیار است. طبق کتیبه خود بنا که به خط کوفی نگاشته شده و توسط کارشناسان ترجمه شده است، این میل باستانی در سال ۳۹۷ هجری قمری معادل ۳۷۵ هجری شمسی و در زمان سلطنت فردی به اسم شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان (گنبد کاووس امروزی) بنا گردیده است. شهر جرجان پایتخت آل زیار در آن دوران بوده است .
«ابوالحسن قابوس بن وشمگیر بن زیار دیلمی» ملقب به «شمس‌المعالی»، پدربزرگِ شخصی بود که یکی از ماندگارترین کتاب‌‌‌‌‌های تاریخ ایران را نوشت (قابوس‌نامه)؛ و خودِ این شخص، یکی از ماندگارترین بنا‌‌‌‌های ایران را ساخت.
قابوس (لفظی که اعراب به‌جای «کاووس» به‌کار می‌بردند) پسر وشمگیر از امیران و مشهور ترین پادشاه آل زیار بود که به گفته «ياقوت حموي» هم جنگجويي بي‌همتا و هم اديبي فاضل بود.
برج قابوس برگرفته از نام اين حکمران ساخته شد. اما سرگذشت و شرح حال این پادشاه، کمی عجیب و متناقض است‌. در شرح حال او ذکر کرده‌اند که او مردي فاضل، هنرپرور، خطاط و نويسنده‌اي زبردست و متفکر بود که به زبان فارسي و عربي مطلب مي‌نگاشت. خطی نیکو داشته و شعر می‌گفته‌. او بعد از لیلی بن نعمان و اسفار بن شیرویه به حکومت رسید‌. او از سال 388 تا 403 هجری حکومت کرد و در دوره‌ی حکومت خود قلمرو زیاریان را گسترش داد‌. غیر از این‌که قابوس‌، هنرمند و شاعر بود‌، از دانشمندان نیز استقبال می‌کرد‌. طوری که مشهور است ابوریحان بیرونی مدتی را در دربار او زندگی می‌کرد و کتاب معروف «آثار الباقیه عن القرون الخالیه»‌ی خود را در دوران او نوشت و به قابوس هدیه کرد‌. این یک بیت شعر هم نمونه‌ای از شعرهایی است که قابوس سروده است :
« کار جهان سراسر آز است یا نیاز ... من پیش دل نیارم آز و نیاز را »
اما با وجود همه‌ی این‌ها، قابوس را فردی خشن و پادشاهی خونریز معرفی کرده‌اند‌. آورده‌اند که او بسیار سنگدل بود و به کوچک‌ترین شک و گناهی دستور قتل می‌داد‌. سرانجام نیز همین تندخویی و خون‌ریزی‌‌‌‌‌های بی‌شمار کار دستش داد و دامنش را گرفت‌. در سال 403 ه.ق. یعنی یک سال پس از پایان کار ساخت این برج، قابوس پرده‌دار مخصوص خود را که مردی بی‌آزار و محبوب لشکر بود‌، کشت‌. لشکریان به خاطر این کار او شورش کرده‌، او را به زندان انداختند و کشتند‌؛ اما قابوس بن وشمگیر پیش از مرگش یک یادگار بسیار مهم از خود به جای گذاشت‌. برج بزرگی که در زمان خودش بی‌نظیر بود و آن را ساخت تا پس از مرگش او را در آن‌جا دفن کنند ‌ .
ویژگی‌‌‌‌های بنا :
برج گنبد قابوس سال ۳۷۵ هجری شمسی ساخته شد و بر این اساس، حدود هزار سال است که مقام خود را، یعنی از بزرگترین برج‌‌‌‌های آجری دنیا و حتی به نظر برخی «بلندترین برج تمام‌آجری در کل جهان» حفظ کرده‌است. بنایی که اگر هنگام ظهر بخواهیم از نزدیک ارتفاعِ آن را ببینیم، خورشید چشممان را خواهد زد.
میل قابوس از نظر هنر معماری یکی از ارزنده ترین نمونه‌‌‌‌های معماری ایرانی است که بر بلندای تپه ای به ارتفاع ۱۵ متر ساخته شده است. سبک معماری آن شیوه رازی است که در مراحل آغازین این سبک قرار دارد و در حقیقت سبک معماری میل قابوس مرز بین خراسانی و رازی است. این گنبد از دو قسمت تشکیل شده است. یکی پایه، بدنه یا سازه‌ی برج و دیگری گنبد مخروطی آن. ارتفاع بنا به همراه پی و تپه ای که بر روی آن قرار دارد، حدود ۷۰ متر است. از این مقدار ۱۵ متر آن پایه میل است که فقط ۲ متر از آن بیرون از زمین قرار گرفته است و ۱۸ متر از آن متعلق به سرپوش مخروطی این گنبد است.
خود برج به شکل ساختمانی ده ضلعی ساخته شده و بر هر ضلع آن، برجستگی‌ای وجود دارد که شکل بنا را بسیار دیدنی کرده است. ورودیِ این بنا پنج متر عرض و بیش از ۵۵ متر ارتفاع دارد و گویا در زمان قدیم، سردابی در کف آن وجود داشته که اکنون آثارش باقی است.
قطر این بنا 9.6 متر است. بدنه مدور خارجی گنبد قابوس دارای 15 ترک (دندانه نود درجه) است (همانند ستاره ده پر) این تَرَک‌ها که در اطراف آن و به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند، از پای‌بست بنا شروع و تا زیر سقف گنبدی ادامه می‌یابد و میان این تَرَک‌ها با کوهه‌ای آجری پر شده است (به جز درب ورودی.) رأس این تَرَک‌ها به اندازه یک مترو سی‌چهار سانتی متر از یکدیگر فاصله دارند.
از ارتفاع سی‌وهفت به بعد گنبد مخروطی قرار دارد.‌ این گنبد که با آجر‌‌‌‌های مخصوص دنباله‌دار کفشکی ساخته شده است، دو پوسته است. گنبد درونی مانند گنبد‌‌‌‌های خاکی به شکل نیم تخم‌مرغی و از آجر معمولی است و پوسته‌ی بیرونی با آجر دنباله دار، و ارتفاع این گنبد مخروطی 18 متر است. در بدنه‌ی شرقی روزنه‌ای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نود سانتیمتر است. عرض روزنه در قسمت بالا 73 و در وسط 75 و در پایین 80 است.
دو ردیف کتیبه کوفی بصورت کمربندوار بدنه را آرایش کرده است که یک ردیف آن در 8 متری پای آن و دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند. نوع نوشته کوفی کتیبه‌ها ساده و آجری است. حروف آن آرایش ندارند و بر جسته و خوانا می‌باشند و حاشیه‌ی دور آنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر. قابوس بن وشمگیر به زبان عربی علاقه‌ای خاص داشت و بدین سبب کتیبه‌‌‌‌‌های این بنا به زبان عربی و خط کوفی نگاشته شده است.
متن کتیبه ها :
بسم الله الرحمن الرحیم
هذا القصر العالی
الامیر شمس‌المعالی
الامیر ابن الامیر
قابوس بن وشمگیر
امر ببنائه فی حیاته
سنة سبع و تسعین
و ثلثمائة قمریة
و سنة خمس و سبعین
و ثلثمائة شمسیة
ترجمه:
به نام خداوند بخشندهٔ مهربان
این است کاخی باشکوه
برای امیر شمس المعالی
فرمانروا پسر فرمانروا
کاووس پسر وُشمگیر
فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی‌اش
سال سیصد و نود
و هفت هجری قمری
و سال سیصد و هفتاد
و پنج خورشیدی
همچنین علاقمندان به تاریخ هنرِ خالصِ ایرانی، می‌توانند بر ورودیِ این برج، نمونه‌هایی از مقرنس‌کاری را ببینند که از اولین نمونه‌‌‌‌‌های مقرنسِ تاریخِ ایران است.
هدف از ساخت بنا :
پیرامون هدف از ساخت این برج، نظریه‌‌‌‌های گوناگونی مطرح است. یکی از این نظریه ها این است که این بنا آرامگاه قابوس ابن وشمگیر است. البته در کاوش‌‌‌‌های باستان شناسی این بنا هیچگونه جنازه ای پیدا نشده است. گویی قابوس به یکی از منجمان مشهور آن زمان دستور ساخت رصدخانه ای را داده بوده است، به همین خاطر از نظر برخی صاحب نظران این بنا همان رضد خانه مورد نظر است. از دیگر نظر ها درباره این بنا می‌توان ساخت نمادی برای شهر جرجان و یا نمادی برای عظمت سلطنت قابوس را نام برد. همچنین با توجه به ارتفاع زياد بنا اين توجيه که ساختمان مذکور به منظور نشانه و نماد شهر جرجان و راهنماي مسافران در دشت گرگان باشد در ذهن قوت مي يابد.
بازدید از این بنا، در هوای خوش و چهارفصل استان گلستان، تجربه‌ای است که به بارها آزمودن می‌ارزد و محال است گردشگران علاقمند به فرهنگ و تاریخ و تفریح و تفرج، آن را تا آخر عمر از یاد ببرند.

اطلاعات بیشتر برج گنبد قابوس
نمایش کمتر
نام
نام هاي ديگر
وجه تسمیه
مختصات جغرافيايي
دوره تاریخی
دستور ساخت
طراحان و سازندگان
سال شروع ساخت
سال افتتاح
سال ثبت ملي بنا
سال ثبت جهاني يونسکو
شاخصه اصلی
اندازه و مساحت
جنس
مصالح به کار رفته
موارد دیگر
ویژگی جغرافیایی :
برج گنبد قابوس در شمال استان گلستان و در شمال شهر گنبد کاووس قرار دارد. در محل فعلی شهر گنبد کاووس، در دوران کهن، شهری به نام هیرکان و سپس گرگان «جرجان» قرار داشته که به دلیل قرار داشتن در جاده ابریشم از اهمیت بسیاری در بازرگانی برخوردار بوده‌است. در دوران سلسله پهلوی به دستور رضاشاه در کنار خرابه‌‌‌‌‌های گرگان باستان، شهری جدید، با قواعد مدرن شهرسازی بنا شد که به سپاس از قابوس بن وشمگیر نام آن را گنبد قابوس (که اکنون به گنبد کاووس تغییر یافته‌است) نهادند.
نقشه اصلی این شهر توسط کارشناسان آلمانی، مطابق با اصول شهرسازی طراحی شد .
ویژگی خاص :
این شاهکار ۷۲ متری، بلندترین برج تمام‌آجری در جهان است.
همچنین علاقمندان به تاریخ هنرِ خالصِ ایرانی، می‌توانند بر ورودیِ این برج، نمونه‌هایی از مقرنس‌کاری را ببینند که از اولین نمونه‌‌‌‌‌های مقرنسِ تاریخِ ایران است.
از مهمترین ویژگی‌‌‌‌های این برج، انتخاب مکان جغرافیایی ایده آل اش است. ارتفاع این برج و مکان جغرافیایی ساخت آن باعث شده است تا از فواصل طولانی هم به خوبی نمایان باشد.
این بنای عظیم که تماماً از آجر پخته‌ی قرمز معمولی ساخته شده را می‌توان نمونه‌ای ارزنده در فن آجرکاری دانست .مصالح بکار رفته در این بنا ملات ساروج و آجر است. همچنین سبک معماری بنا شیوه رازی است و بنا بر نظر مرحوم پیرنیا این بنا یکی از اولین ساختمان‌هایی است که مرز بین شیوه‌ی معماری خراسانی و رازی محسوب می‌شود و در واقع، مربوط به اوایل دوره‌ی شیوه‌ی معماری رازی است.
یکی از بارزترین ویژگی‌‌‌‌های شیوهٔ معماری رازی استفاده از آجر با بهترین کیفیت ممکن است. برجی که فقط از آجر ساخته شده و هیچ گونه استوارکننده‌ای ندارد و در طول عمر بیش از هزار ساله‌اش حتی با تحمل دو زمین‌لرزه‌ی شدیدتر از ۶ ریشتر، همچنان استوار و پابرجا است.
شیوهٔ رازی، شیوه‌ای در معماری ایرانی است که مربوط به سدهٔ پنجم تا آغاز سدهٔ هفتم (سامانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان) است. معماری این دوره را می‌توان مجموعه‌ای از تمام معماری‌‌‌‌‌های گذشته ایران دانست در این زمان بود که ادبیات ایران نیز زنده گشت و فردوسی شاهنامه را برای ایرانیان به جا گذاشت که یکی از پر افتخارترین آثار ادبی ایران است. معماری نیز در این دوره با نغز کاری پارسی، شکوه و عظمت پارتی و ریزه کاری خراسانی همراه بود.
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است .
تمجید :
پروفسور آرتور پوپ خاورشناس و باستان‌شناس مشهور، در مورد این بنا چنین نوشته ‌است: در سمت شرق کوه‌‌‌‌‌های البرز و در برابر بیابان‌‌‌‌‌های پهناور آسیا، یکی از بزرگ ‌ترین شاهکار‌‌‌‌های معماری ایران با همه شکوه و بزرگی خود قد برافراشته ‌است. این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر است و برج آرامگاه از هرگونه آرایش مبراست. جنگنده‌ای با نیروی ایمان در نبرد رودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین عظیم و مقتدر وجود دارد.
سایت یونسکو از این بنا با عظمت یاد کرده و آن را یک شاهکار در بخش معماری بنا‌‌‌‌های آجری می‌داند.
و ویل دورانت، تاریخ نگار مشهور نیز در مورد آن نوشته ‌است :جرجان در قرن ۱۰ میلادی (عصر زیاریان) یکی از ولایت‌‌‌‌‌های بزرگ ایران بود و به امیران روشنفکر اشتهار داشت، مثل شمس المعالی قابوس وشمگیر که ابن سینا را به دربار خود خواند. این شهر گنبدی ۵۲ متری دارد.
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است.
تاریخچه خطی :
397 هجری قمری برابر با 375 هجری شمسی : به دستور شمس المعالی قابوس بن وشمگیر ساخت برج گنبد قابوس آغاز می‌شود و معماران زبردست و کارگران برای ساختن این برج ده ضلعی پنج سال کار کردند که کار ساخت در سال 402 هجری قمری به پایان می‌رسد.
1310 : گنبد قابوس جزء آثار ملی ایران قرار گرفت.
1349 : برج در طی عمر خود سه بار تعمیر و مرمت شد که آخرین بار در این سال تعمیر اساسی آن انجام گرفت.
1391 : میراث جهانی گنبد قابوس در فهرست آثار یونسکو به ثبت رسید.
مسیر دسترسی :
برج گنبد قابوس در کنار بلوار امام خمینی شمالی حد فاصل بین میدان انقلاب (مرکزی) و میدان فراغی قرار دارد. همچنین از خیابان جمهوری و قابوس نیز می‌توان به این گنبد رسید. گنبد قابوس در میان باغ ملی ( پارک قابوس ) قرار گرفته است.
بخش‌‌‌‌های مهم برای بازدید :
شهر گنبد کاووس علاوه بر برج قابوس که بسیار تماشاییست دارای جاذبه‌‌‌‌های منحصر به فرد و جذاب دیگری نیز هست.
یکی از ویژگی‌‌‌‌‌های مهم شهر گنبد کاووس پیست معروف اسب‌سواری آن است‌. هر سال مسابقه‌‌‌‌‌های کشوری اسب‌سواری در دو نوبت بهاره و پاییزه در این منطقه از ایران برگزار می‌شود‌. اسب‌‌‌‌‌های ترکمن از بهترین نژاد‌‌‌‌های اسب ایرانی است که در گنبد کاووس نیز پرورش داده می‌شود.
امام‌زاده یحیی بن زید‌، مجتمع سوارکاری گنبد کاووس‌، شهر تاریخی جرجان و تالاب‌‌‌‌‌های آلماگل‌، آجی‌گل و آلاگل از مناطق دیدنی و تاریخی این شهر هستند‌.
امکانات خاص :
اخیراً زیبا سازی و چمن‌کاری تپه مصنوعی، درختکاری و سنگفرش محوطه و اقدامات دیگر به منظور هر چه بهتر و زیبا تر کردن این مکان دیدنی انجام شده است.
همچنین محوطه بنای برج قابوس به عنوان باغ ملی (پارک قابوس) که در شمال شهر (خیابان امام خمینی شمالی) جای گرفته استفاده می‌شود.
وسایل مورد نیاز برای بازدید :
وسایل شخصی
داستان‌‌‌‌های محلی :
افسانه اي است که مي گويد پيکر بي جان قابوس وشمگیر در تابوتي بلورين جاي داشت و از ارتفاع ۵۰ متري سقف برج با زنجيري آويخته بود و هر بامداد فروغ خورشيد از روزنه ۲ متري گنبد بدان مي تابيد.اما نظر به اين که قابوس مسلمان بوده، نمي توان پذيرفت که پيکر وي به صورت هميشگي با تابوت آويخته شده باشد. مطمئناً از آنجايي که هيچ جاي بنا پله اي نيست که به بالا راه داشته باشد، تابوت قابوس مطابق گفته ها آويزان بوده و سپس وي را در مقبره اش دفن کرده اند منتهي نه جسد و نه تابوت هيچگاه پيدا نشد.
افسانه ديگري که بين مردمان منطقه خصوصاً در سالهاي دور بيان مي شد، وجود کانالي در زير برج بوده که تا مرزهاي روسيه شوروي سابق ادامه مي يافت.
اما واقعيت اين افسانه شايد اينگونه باشد که يک هيأت روسي در سال ۱۳۱۶ هجري قمري يا ۱۸۸۶ ميلادي به واسطه حاکميت روس ها در گنبدکاووس و وجود يک پادگان قزاق در اين شهر توانست در محل برج دست به کندوکاوي بزند. از جمله اين که تا عمق ۱۱ متري زير برج را حفر کردند. نتايج حاصله از حفاري در آن سال ها اين بود که اولاً اين تپه مصنوعي است و تا عمق مورد حفاري داراي زيرسازي آجري بوده و در نتيجه احتمال مي رود که تپه اطراف گنبد را بعدها به صورت خاکريزي مصنوعي ساخته باشند و ثانياً مسلم شد که پيکر قابوس در کف يا زيرزمين اين بنا مدفون نشده است.
درباره برج قابوس حکايات و روايات ديگري نيز در ميان مردم منطقه وجود دارد. يکي از اين روايات افسانه وار حاکي است که بر رأس مخروط بناي قابوس، زين زريني قرار داشته است. گويا شخصي (در اوايل قرن حاضر شمسي) به منظور پي بردن به صحت و سقم اين موضوع و دستيابي به زين با استفاده از چوب و تخته و ريسمان موفق به صعود بر بالاي برج مي شود ولي چيزي نمي يابد.
همچنين روايت ديگري در ميان عامه نقل مي شد که معمار بنا پس از پايان ساخت پي بنا به مدت ۵ سال پنهان شده تا مبادا قابوس به سبب تعجيل در کارها پيش از مستحکم شدن کامل پي بنا وي را وادار به ادامه عمليات ساختماني نمايد که در نتيجه از عمر و استحکام بنا کاسته شود. البته هيچ گونه سندي در رد و قبول اين روايات در دست نيست.
حواشی :
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است.
برج در طی عمر خود سه بار تعمیر ومرمت شد آخرین بار نیز در سال 1349 تعمیر اساسی آن انجام گرفت.
آجر‌‌‌‌های سخت این بنا بدلیل عوامل جوی به مرور به رنگ برنزی در آمده است. در نحوة اجرای این ساختمان بدلیل نبودن امکانات و تکنولوژی پیشرفته به جای چوب بست از کوبه و متراکم کردن خاک به دورنما بصورت مارپیچ و پله‌ای تا انت‌‌‌‌های آن استفاده شده است که بعد از اتمام بنا خاک‌ها را بصورت تپه در اطراف بنا پخش نموده‌اند.
برج قابوس طی هزار سال عمر، خود را همواره در معرض گزند حوادث و خطرات گوناگون قرارداشته است: عوامل طبیعی همچون باد، باران و آفتاب و ... نتوانسته صدمه‌ای آنچنانی به ظاهر بنا وارد آورد. تابش آفتاب سوزان صحرا رنگ سرخ آجر‌‌‌‌های بنا را به رنگ برتری (طلای خاکی) تبدیل کرده و باران موجب فرسایش در برخی نقاط آن گشته است.
لیکن بیش از همه دست مخرب کاوشگران گنج که به حفر و تخریب در بنا دست زده‌اند موجب خرابی بنا شده‌اند حتی اقدامات امراء و سلاطین مستبد که سعی در تخریب کامل بنا داشته‌اند مزید بر علت بوده است.
«رابینو» می‌نویسد یکی از سران گیلان به خیال اینکه گنجی در زیر بام پنهان کرده‌اند امر کرد گرداگرد برج را خالی کنند و گویا با شنیدن اینکه ممکن است موجب تلف شدن تمام عمله‌ها شود از انجام قصد خود منصرف شده است.
همچنين «اسدالله معيني» از نويسندگان تاريخ استرآباد مي نويسد يکبار نادرشاه به شمال ايران آمده و چون راه زيادي پيموده بود از ديدن ميل گنبد از دور خوشحال شد و حدس زد که آنجا شهر بزرگ و پر رونقی باشد. چون آنجا را تقريباً غيرمسکوني و ده کوچکي ديد، بسيار ناراحت شد و امر به تخريب گنبد داد ولي خوشبختانه بنا از بلا در امان ماند.
روس‌ها و انگلیسی‌ها نیز به امید یافتن مقبره‌ی احتمالی و عتیقه‌جات بارها دست به حفاري در محوطه برج زده اند و در زمان تصرف نواحی شمال ایران توسط روس‌ها، ستاد امور انتظامات و قراولخانه خود را پاي گنبد بنا کرده بودند که باعث شد قسمت هايي از گنبد مخروطي شکل بر اثر اصابت گلوله توپ هاي روسي، خراب شود.
محوطه بنای برج قابوس به عنوان باغ ملی (پارک قابوس) که در شمال شهر (خیابان امام خمینی شمالی) جای گرفته استفاده می‌شود.
اخیراً زیبا سازی و چمن‌کاری تپه مصنوعی، درختکاری و سنگفرش محوطه و اقدامات دیگر به منظور هر چه بهتر و زیبا تر کردن این مکان دیدنی انجام شده است.
آب و هوای منطقه :
گنبد کاووس دارای آب و هوای معتدل شرجی است.
میانگین سالانه دمای هوا در گنبد کاووس 18.6 درجه سانتی گراد است. میانگین حداکثر سالانه دمای هوا 24.5 و میانگین حداقل سالانه آن 12.7 درجه است. میانگین دما در سردترین ماه 8.1 درجه و در گرمترین ماه یعنی شهریور 29.9 درجه سانتیگراد است.
میانگین سالانه رطوبت نسبی هوا در گنبد کاووس ۶۵ درصد است. مرطوب‌ترین ماه درگنبد کاووس ماه بهمن با ۷۵ درصد و خشک‌ترین ماه آن تیر با ۵۴ درصد رطوبت نسبی است.
نمونه‌‌‌‌های مشابه :
قُطُب منار جزو اولین بنا‌‌‌‌های عظیم هند و از نمونه‌‌‌‌‌های بارز معماری هندو-اسلامی است که 72.5 متر ارتفاع دارد و بنابر نظر برخی بلندترین بنای آجری دنیاست که در شهر دهلی در کشور هندوستان قرار دارد.
همچنین در ایران گنبد سلطانیه زنجان، بلندترین گنبد آجری محسوب می‌شود. این گنبد از نظر ارتفاع بعد از کلیسای سانتاماریا در شهر فلورانس - ایتالیا و مسجد ایاصوفیه در استانبول - ترکیه، سومین گنبد مرتفع جهان است.
از نمونه برج‌‌‌‌های تاریخی دیگر در ایران می‌توان از برج طغرل در شهر ری - تهران، برج‌‌‌‌های دوگانه خرقان در قزوین، برج مهماندوست در شهر دامغان - سمنان، برج رادکان در شهر کردکوی - گلستان، برج آرامگاه بابا حسین در شهر ملایر - همدان، برج رادکان در شهر مشهد - خراسان رضوی، برج کشمر در شهر کاشمر - خراسان رضوی، برج شمس تبریزی در شهر خوی - آذربایجان غربی، برج اخنگان در شهر مشهد - خراسان رضوی، برج کاشانه بسطام در شهر بسطام - سمنان، برج سه گنبد در شهر ارومیه - آذربایجان غربی، برج باراجین در قزوین، برج شیخ شبلی در شهر دماوند - تهران، برج خورموج در شهر دشتی - بوشهر، برج دوزال امامزاده شعیب در شهر جلفا - آذربایجان شرقی و ... نام برد.
ويژگي جغرافيايي
ويژگي خاص
مسير دسترسي
ماشين شخصي
اتوبوس
مترو
مسير پياده
بخش هاي مهم براي بازديد
امکانات خاص
وسايل مورد نياز
داستان هاي محلي
حواشي
آب و هواي منطقه
توصيه
نمونه هاي مشابه
تاریخچه خطی

گونه‌‌‌‌های جانوری
گونه‌‌‌‌های گیاهی
کد‌‌‌‌های اخلاقی - رفتاری :
جاذبه‌‌‌‌های گردشگری در نزدیکی
پارک جنگلي قرق
پارک جنگلی قرقفاصله : 11 km
اماکن مهم در نزدیکی
نقشه گوگل برج گنبد قابوس
برج گنبد قابوس
 
نمای 360 درجه برج گنبد قابوس
به علت تحریم بودن ایران، برای نمایش نمای 360 درجه، آی پی خود را تغییر دهید.
نزدیک ترین اماکن مهم
بعد از اینجا کجا برم ؟
کلام آخر :
ممنون که با سایت مهنواز همراه بودید. دلتون شاد، سفر هاتون به راه و یادمون باشه که مکان‌‌‌‌های گردشگری و جاهایی که سفر می‌کنیم برای ماندگاری و حفظشون نیاز به رعایت یک سری کد‌‌‌‌های اخلاقی رفتاری از طرف ما دارند. پس شعار مهنواز را فراموش نکنید : آگاهانه و با اخلاق سفر کنیم
شهرستان‌‌‌‌های استان گلستان
2675
بررسی گردشگران
نوشتن بررسی
نقاط قوت
رفتار خوب کارمندان
خرید اینترنتی بلیط
نقاط ضعف
هزینه بالا نسبت به خدمات
بهداشت ضعیف
امتیاز گردشگران
نوع گردشگر
زمان سفر
زبان
تفکیک بررسی
نمایش 123 بررسی با تفکیک :
جدیدترین بررسی هاآرشیوخانوادگیآرشیوخیلی خوبآرشیو
پاک کردن همه
بهرام
بررسی خود را درباره برج گنبد قابوس شروع کنید
امتیاز دهید
بهرام
فرزانه یوسفیخوزستان - اهوازسن : 20 تا 30 سالدرجه6گردشگر حرفه ای137 بررسی36 معرفی مکان67 امتیاز تشکر
مکانی زیبا برای طبیعت گردان
تاریخ بررسی 97/09/23
در بهمن 1397 به این مکان رفته ام
نقاط قوت
رفتار خوب کارمندانخرید اینترنتی بلیط
نقاط ضعف
هزینه بالا نسبت به خدماتبهداشت ضعیف
یکی از بهترین جاهایی که می‌شه برای سفر رفت. طبیعتی بکر و فراموش نشدنی. پیشنهاد می‌کنم حتما به این مکان سر بزنید و از جاذبه‌‌‌‌های اون دیدن کنید. از نظر من که خیلی جالب بود. شاید هزینش کمی بالا باشه ولی برای یکبار امتحان می‌ارزه. فضای مناسبی هم برای خانواده داره.
 انجيلي انجيلي انجيلي انجيلي
نوع سفر :همراه دوستان
مشاهده 9 بررسی فرزانه یوسفی در گلستان
پرسیدن سوال از فرزانه یوسفی درباره پارک جنگلی قرق
این بررسی مفید بود ؟
تشکر از فرزانه یوسفی4
نظرات
در اینجا تجربه، نظر و یا پرسش خود را در ارتباط با برج گنبد قابوس بیان کنید و یا به نظرات دیگران پاسخ دهید.
0 دیدگاه
دیدگاه خود را بیان کنید !
در صورتیکه می‌خواهید دیدگاه شما با نام کاربریتان ثبت شود وارد شوید دیدگاه شما با نام کاربری ثبت می‌شود
پاسخ به نظر
پاسخ به نظر
بستن
*نام شما
*ایمیل شما(اختیاری)
پاسخ شما با نام کاربری ثبت می‌شود
* پاسخ شما

شبکه‌‌‌‌های اجتماعی :
دسترسی سریع در این صفحه

گالری تصاویر

نقشه گوگل

نمای 360 درجه

آدرس

توضیح کوتاه

offline_pin

امکانات

اطلاعات ویژه

اطلاعات فنی

تاریخچه خطی

گونه‌‌‌‌های جانوری

گونه‌‌‌‌های گیاهی

کد‌‌‌‌های اخلاقی رفتاری

نزدیکترین اماکن

بعد کجا برم

مکان‌‌‌‌های مشابه

question_answer

پرسش و پاسخ

نظرات
در اینجا تجربه، نظر و یا پرسش خود را در ارتباط با برج گنبد قابوس بیان کنید و یا به نظرات دیگران پاسخ دهید.
0 دیدگاه
دیدگاه خود را بیان کنید !
در صورتیکه می‌خواهید دیدگاه شما با نام کاربریتان ثبت شود وارد شوید دیدگاه شما با نام کاربری ثبت می‌شود
پاسخ به نظر
پاسخ به نظر
بستن
*نام شما
*ایمیل شما(اختیاری)
پاسخ شما با نام کاربری ثبت می‌شود
* پاسخ شما

برج گنبد قابوس | گنبد کاووس - استان گلستان

  • faceمناسب برای :
  • lockبازدید :
  • lockامنیت :
  • hotelامکانات اقامت :
  • چادر زدن :
  • local_parkingجای پارک :
  • roomدسترسی :
آدرس :
شماره تماس :
ساعت دسترسي :
سطح هزينه :
هزينه ورودیه اتباع ايراني :
هزينه ورودیه اتباع خارجي :
سال ساخت :
کاربري گذشته :
کاربري فعلي :
زمان بازدید :
مدت پيشنهادي بازديد :
بهترين ماه يا فصل براي بازديد :
آدرس : استان گلستان - شهرستان گنبد کاووس - خیابان امام خمینی شمالی - در میان باغ ملی ( پارک قابوس )
شماره تماس :
زمان بازدید:
هزینه :
منطقه :
اصلاح و ویرایش
بستن
سلام همراه گرامی، ممنون از توجه و دقت نظر شما
error_outline لطفا اطلاعات نادرست نوشته شده در این مکان را گزارش داده و اطلاعات بیشتری اگر دارید حتی المقدور با ذکر منبع بیان کنید .

برج قابوس یا میل که به آن گنبد قابوس نیز گفته می‌شود، يکي از بي‌نظيرترين يادمان‌هاي معماري ايران در دوره‌ی اسلامي از سده چهارم هجری است. این اثر که در شمال شهر «گنبد کاووس» و در ۳ کيلومتري بازمانده شهر قديم «جرجان» مرکز حکومت «آل زيار» قرار دارد، از نظر هنر معماري و تاريخي، يادگاري بس ارزنده از دوران آبادي و شوکت سرزمين «جرجان» و دودمان «آل زيار» است .
تاریخچه شهر گنبد کاووس :
گنبد کاووس شهری در استان گلستان است که در سرشماری سال 1390، جمعیت آن 145 هزار نفر بوده است. اکثر افراد این شهر را ترکمن ها و بلوچ ها تشکیل می‌دهند. برخی باستان شناسان پیشینه این شهر را تا 6 هزار سال عنوان کرده اند که نشان از قدمت و اهمیت این شهر می‌دهد.
آل بویه و آل زیار از اولین حکومت‌‌‌‌‌های مستقلی بودند که بعد از خلفای بنی‌عباس در حدود هزار سال پیش بر قسمتی از خاک ایران حکومت کردند‌. آن‌ها که خود مسلمان بودند پس از محکم شدن پایه‌‌‌‌‌های حکومت‌، مرکز حکومت خود را شهر جرجان قرار دادند‌. شهری که امروز در استان گلستان قرار دارد و مرکز دشت بزرگ ترکمن‌صحرا به حساب می‌آید‌. البته جرجان پیش از این‌ها هم به خاطر قرار داشتن بر سر راه جاده‌ی ابریشم‌، دارای اهمیت بالایی بوده است‌. جرجان مدتی بعد از حکومت آل بویه دچار زلزله‌ای سهمگین شد و تقریباً بیش‌تر شهر از بین رفت‌. تا سال‌‌‌‌‌های سال این شهر خالی از سکنه بود‌، یا حداکثر به اندازه‌ی چند روستا جمعیت داشت و یا در فصل کوچ چند روزی میزبان عشایر ترکمن بود‌.
سال 1305 هجری شمسی تولد دوباره‌ای برای شهر جرجان به حساب می‌آید‌. یکی از کارهایی که رضاشاه در دوره‌ی پادشاهی‌اش انجام داد‌، یک‌جا نشین کردن عشایر سراسر ایران بود‌. از جمله عشایر ایران که در آن زمان به دستور رضاشاه ساکن یک جا شدند‌، ترکمن‌ها بودند‌. او در قسمت شرقی شهر جرجان که اکنون جمعیت بسیار کمی نسبت به گذشته دارد‌، شهر جدیدی بنا کرد و مردم عشایر را در آن‌جا ساکن کرد‌. او نام شهر را نیز به پاس حاکم مقتدر آن و برج بزرگ و معروف شهر‌، از جرجان به گنبد قابوس تغییر داد‌. بعد به مرور زمان این نام بر سر زبان‌ها چرخید و چرخید تا این‌که امروز به گنبدکاووس مشهور است‌. نقشه‌ی اصلی شهر گنبد کاووس در آن زمان از سوی مهندسان شهرسازی آلمانی کشیده و اجرا شد‌. به خاطر همین بافت شهری گنبد کاووس امروز یکی از منظم‌ترین و حساب‌شده‌ترین بافت‌‌‌‌‌های شهری در ایران است و در آن خیابان‌ها و کوچه‌ها بسیار منظم ساخته شده‌اند‌. گنبد کاووس یکی از اولین شهر‌‌‌‌های ایران است که در آن بلدیه یا شهرداری تأسیس شد‌.
این برج تنها اثر فاخر به جای مانده از شهر جرجان(گرگان) است، شهری که مرکز علم و هنر بوده و در حمله مغولان در قرن 14 و 15 میلادی به شدت آسیب دیده است. این بنا پیشرفت ریاضیات و علوم دیگر در مسلمانان آن سالها را به خوبی نشان می‌دهد.
سازنده بنا :
گفته شد که این برج مربوط به سده چهارم هجری قمری و دوران حکومت آل زیار است. طبق کتیبه خود بنا که به خط کوفی نگاشته شده و توسط کارشناسان ترجمه شده است، این میل باستانی در سال ۳۹۷ هجری قمری معادل ۳۷۵ هجری شمسی و در زمان سلطنت فردی به اسم شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان (گنبد کاووس امروزی) بنا گردیده است. شهر جرجان پایتخت آل زیار در آن دوران بوده است .
«ابوالحسن قابوس بن وشمگیر بن زیار دیلمی» ملقب به «شمس‌المعالی»، پدربزرگِ شخصی بود که یکی از ماندگارترین کتاب‌‌‌‌‌های تاریخ ایران را نوشت (قابوس‌نامه)؛ و خودِ این شخص، یکی از ماندگارترین بنا‌‌‌‌های ایران را ساخت.
قابوس (لفظی که اعراب به‌جای «کاووس» به‌کار می‌بردند) پسر وشمگیر از امیران و مشهور ترین پادشاه آل زیار بود که به گفته «ياقوت حموي» هم جنگجويي بي‌همتا و هم اديبي فاضل بود.
برج قابوس برگرفته از نام اين حکمران ساخته شد. اما سرگذشت و شرح حال این پادشاه، کمی عجیب و متناقض است‌. در شرح حال او ذکر کرده‌اند که او مردي فاضل، هنرپرور، خطاط و نويسنده‌اي زبردست و متفکر بود که به زبان فارسي و عربي مطلب مي‌نگاشت. خطی نیکو داشته و شعر می‌گفته‌. او بعد از لیلی بن نعمان و اسفار بن شیرویه به حکومت رسید‌. او از سال 388 تا 403 هجری حکومت کرد و در دوره‌ی حکومت خود قلمرو زیاریان را گسترش داد‌. غیر از این‌که قابوس‌، هنرمند و شاعر بود‌، از دانشمندان نیز استقبال می‌کرد‌. طوری که مشهور است ابوریحان بیرونی مدتی را در دربار او زندگی می‌کرد و کتاب معروف «آثار الباقیه عن القرون الخالیه»‌ی خود را در دوران او نوشت و به قابوس هدیه کرد‌. این یک بیت شعر هم نمونه‌ای از شعرهایی است که قابوس سروده است :
« کار جهان سراسر آز است یا نیاز ... من پیش دل نیارم آز و نیاز را »
اما با وجود همه‌ی این‌ها، قابوس را فردی خشن و پادشاهی خونریز معرفی کرده‌اند‌. آورده‌اند که او بسیار سنگدل بود و به کوچک‌ترین شک و گناهی دستور قتل می‌داد‌. سرانجام نیز همین تندخویی و خون‌ریزی‌‌‌‌‌های بی‌شمار کار دستش داد و دامنش را گرفت‌. در سال 403 ه.ق. یعنی یک سال پس از پایان کار ساخت این برج، قابوس پرده‌دار مخصوص خود را که مردی بی‌آزار و محبوب لشکر بود‌، کشت‌. لشکریان به خاطر این کار او شورش کرده‌، او را به زندان انداختند و کشتند‌؛ اما قابوس بن وشمگیر پیش از مرگش یک یادگار بسیار مهم از خود به جای گذاشت‌. برج بزرگی که در زمان خودش بی‌نظیر بود و آن را ساخت تا پس از مرگش او را در آن‌جا دفن کنند ‌ .
ویژگی‌‌‌‌های بنا :
برج گنبد قابوس سال ۳۷۵ هجری شمسی ساخته شد و بر این اساس، حدود هزار سال است که مقام خود را، یعنی از بزرگترین برج‌‌‌‌های آجری دنیا و حتی به نظر برخی «بلندترین برج تمام‌آجری در کل جهان» حفظ کرده‌است. بنایی که اگر هنگام ظهر بخواهیم از نزدیک ارتفاعِ آن را ببینیم، خورشید چشممان را خواهد زد.
میل قابوس از نظر هنر معماری یکی از ارزنده ترین نمونه‌‌‌‌های معماری ایرانی است که بر بلندای تپه ای به ارتفاع ۱۵ متر ساخته شده است. سبک معماری آن شیوه رازی است که در مراحل آغازین این سبک قرار دارد و در حقیقت سبک معماری میل قابوس مرز بین خراسانی و رازی است. این گنبد از دو قسمت تشکیل شده است. یکی پایه، بدنه یا سازه‌ی برج و دیگری گنبد مخروطی آن. ارتفاع بنا به همراه پی و تپه ای که بر روی آن قرار دارد، حدود ۷۰ متر است. از این مقدار ۱۵ متر آن پایه میل است که فقط ۲ متر از آن بیرون از زمین قرار گرفته است و ۱۸ متر از آن متعلق به سرپوش مخروطی این گنبد است.
خود برج به شکل ساختمانی ده ضلعی ساخته شده و بر هر ضلع آن، برجستگی‌ای وجود دارد که شکل بنا را بسیار دیدنی کرده است. ورودیِ این بنا پنج متر عرض و بیش از ۵۵ متر ارتفاع دارد و گویا در زمان قدیم، سردابی در کف آن وجود داشته که اکنون آثارش باقی است.
قطر این بنا 9.6 متر است. بدنه مدور خارجی گنبد قابوس دارای 15 ترک (دندانه نود درجه) است (همانند ستاره ده پر) این تَرَک‌ها که در اطراف آن و به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند، از پای‌بست بنا شروع و تا زیر سقف گنبدی ادامه می‌یابد و میان این تَرَک‌ها با کوهه‌ای آجری پر شده است (به جز درب ورودی.) رأس این تَرَک‌ها به اندازه یک مترو سی‌چهار سانتی متر از یکدیگر فاصله دارند.
از ارتفاع سی‌وهفت به بعد گنبد مخروطی قرار دارد.‌ این گنبد که با آجر‌‌‌‌های مخصوص دنباله‌دار کفشکی ساخته شده است، دو پوسته است. گنبد درونی مانند گنبد‌‌‌‌های خاکی به شکل نیم تخم‌مرغی و از آجر معمولی است و پوسته‌ی بیرونی با آجر دنباله دار، و ارتفاع این گنبد مخروطی 18 متر است. در بدنه‌ی شرقی روزنه‌ای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نود سانتیمتر است. عرض روزنه در قسمت بالا 73 و در وسط 75 و در پایین 80 است.
دو ردیف کتیبه کوفی بصورت کمربندوار بدنه را آرایش کرده است که یک ردیف آن در 8 متری پای آن و دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند. نوع نوشته کوفی کتیبه‌ها ساده و آجری است. حروف آن آرایش ندارند و بر جسته و خوانا می‌باشند و حاشیه‌ی دور آنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر. قابوس بن وشمگیر به زبان عربی علاقه‌ای خاص داشت و بدین سبب کتیبه‌‌‌‌‌های این بنا به زبان عربی و خط کوفی نگاشته شده است.
متن کتیبه ها :
بسم الله الرحمن الرحیم
هذا القصر العالی
الامیر شمس‌المعالی
الامیر ابن الامیر
قابوس بن وشمگیر
امر ببنائه فی حیاته
سنة سبع و تسعین
و ثلثمائة قمریة
و سنة خمس و سبعین
و ثلثمائة شمسیة
ترجمه:
به نام خداوند بخشندهٔ مهربان
این است کاخی باشکوه
برای امیر شمس المعالی
فرمانروا پسر فرمانروا
کاووس پسر وُشمگیر
فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی‌اش
سال سیصد و نود
و هفت هجری قمری
و سال سیصد و هفتاد
و پنج خورشیدی
همچنین علاقمندان به تاریخ هنرِ خالصِ ایرانی، می‌توانند بر ورودیِ این برج، نمونه‌هایی از مقرنس‌کاری را ببینند که از اولین نمونه‌‌‌‌‌های مقرنسِ تاریخِ ایران است.
هدف از ساخت بنا :
پیرامون هدف از ساخت این برج، نظریه‌‌‌‌های گوناگونی مطرح است. یکی از این نظریه ها این است که این بنا آرامگاه قابوس ابن وشمگیر است. البته در کاوش‌‌‌‌های باستان شناسی این بنا هیچگونه جنازه ای پیدا نشده است. گویی قابوس به یکی از منجمان مشهور آن زمان دستور ساخت رصدخانه ای را داده بوده است، به همین خاطر از نظر برخی صاحب نظران این بنا همان رضد خانه مورد نظر است. از دیگر نظر ها درباره این بنا می‌توان ساخت نمادی برای شهر جرجان و یا نمادی برای عظمت سلطنت قابوس را نام برد. همچنین با توجه به ارتفاع زياد بنا اين توجيه که ساختمان مذکور به منظور نشانه و نماد شهر جرجان و راهنماي مسافران در دشت گرگان باشد در ذهن قوت مي يابد.
بازدید از این بنا، در هوای خوش و چهارفصل استان گلستان، تجربه‌ای است که به بارها آزمودن می‌ارزد و محال است گردشگران علاقمند به فرهنگ و تاریخ و تفریح و تفرج، آن را تا آخر عمر از یاد ببرند.

اطلاعات بیشتر برج گنبد قابوس
نمایش کمتر
نام
نام هاي ديگر
وجه تسمیه
مختصات جغرافيايي
دوره تاریخی
دستور ساخت
طراحان و سازندگان
سال شروع ساخت
سال افتتاح
سال ثبت ملي بنا
سال ثبت جهاني يونسکو
شاخصه اصلی
اندازه و مساحت
جنس
مصالح به کار رفته
موارد دیگر
ویژگی جغرافیایی :
برج گنبد قابوس در شمال استان گلستان و در شمال شهر گنبد کاووس قرار دارد. در محل فعلی شهر گنبد کاووس، در دوران کهن، شهری به نام هیرکان و سپس گرگان «جرجان» قرار داشته که به دلیل قرار داشتن در جاده ابریشم از اهمیت بسیاری در بازرگانی برخوردار بوده‌است. در دوران سلسله پهلوی به دستور رضاشاه در کنار خرابه‌‌‌‌‌های گرگان باستان، شهری جدید، با قواعد مدرن شهرسازی بنا شد که به سپاس از قابوس بن وشمگیر نام آن را گنبد قابوس (که اکنون به گنبد کاووس تغییر یافته‌است) نهادند.
نقشه اصلی این شهر توسط کارشناسان آلمانی، مطابق با اصول شهرسازی طراحی شد .
ویژگی خاص :
این شاهکار ۷۲ متری، بلندترین برج تمام‌آجری در جهان است.
همچنین علاقمندان به تاریخ هنرِ خالصِ ایرانی، می‌توانند بر ورودیِ این برج، نمونه‌هایی از مقرنس‌کاری را ببینند که از اولین نمونه‌‌‌‌‌های مقرنسِ تاریخِ ایران است.
از مهمترین ویژگی‌‌‌‌های این برج، انتخاب مکان جغرافیایی ایده آل اش است. ارتفاع این برج و مکان جغرافیایی ساخت آن باعث شده است تا از فواصل طولانی هم به خوبی نمایان باشد.
این بنای عظیم که تماماً از آجر پخته‌ی قرمز معمولی ساخته شده را می‌توان نمونه‌ای ارزنده در فن آجرکاری دانست .مصالح بکار رفته در این بنا ملات ساروج و آجر است. همچنین سبک معماری بنا شیوه رازی است و بنا بر نظر مرحوم پیرنیا این بنا یکی از اولین ساختمان‌هایی است که مرز بین شیوه‌ی معماری خراسانی و رازی محسوب می‌شود و در واقع، مربوط به اوایل دوره‌ی شیوه‌ی معماری رازی است.
یکی از بارزترین ویژگی‌‌‌‌های شیوهٔ معماری رازی استفاده از آجر با بهترین کیفیت ممکن است. برجی که فقط از آجر ساخته شده و هیچ گونه استوارکننده‌ای ندارد و در طول عمر بیش از هزار ساله‌اش حتی با تحمل دو زمین‌لرزه‌ی شدیدتر از ۶ ریشتر، همچنان استوار و پابرجا است.
شیوهٔ رازی، شیوه‌ای در معماری ایرانی است که مربوط به سدهٔ پنجم تا آغاز سدهٔ هفتم (سامانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان) است. معماری این دوره را می‌توان مجموعه‌ای از تمام معماری‌‌‌‌‌های گذشته ایران دانست در این زمان بود که ادبیات ایران نیز زنده گشت و فردوسی شاهنامه را برای ایرانیان به جا گذاشت که یکی از پر افتخارترین آثار ادبی ایران است. معماری نیز در این دوره با نغز کاری پارسی، شکوه و عظمت پارتی و ریزه کاری خراسانی همراه بود.
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است .
تمجید :
پروفسور آرتور پوپ خاورشناس و باستان‌شناس مشهور، در مورد این بنا چنین نوشته ‌است: در سمت شرق کوه‌‌‌‌‌های البرز و در برابر بیابان‌‌‌‌‌های پهناور آسیا، یکی از بزرگ ‌ترین شاهکار‌‌‌‌های معماری ایران با همه شکوه و بزرگی خود قد برافراشته ‌است. این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر است و برج آرامگاه از هرگونه آرایش مبراست. جنگنده‌ای با نیروی ایمان در نبرد رودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین عظیم و مقتدر وجود دارد.
سایت یونسکو از این بنا با عظمت یاد کرده و آن را یک شاهکار در بخش معماری بنا‌‌‌‌های آجری می‌داند.
و ویل دورانت، تاریخ نگار مشهور نیز در مورد آن نوشته ‌است :جرجان در قرن ۱۰ میلادی (عصر زیاریان) یکی از ولایت‌‌‌‌‌های بزرگ ایران بود و به امیران روشنفکر اشتهار داشت، مثل شمس المعالی قابوس وشمگیر که ابن سینا را به دربار خود خواند. این شهر گنبدی ۵۲ متری دارد.
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است.
تاریخچه خطی :
397 هجری قمری برابر با 375 هجری شمسی : به دستور شمس المعالی قابوس بن وشمگیر ساخت برج گنبد قابوس آغاز می‌شود و معماران زبردست و کارگران برای ساختن این برج ده ضلعی پنج سال کار کردند که کار ساخت در سال 402 هجری قمری به پایان می‌رسد.
1310 : گنبد قابوس جزء آثار ملی ایران قرار گرفت.
1349 : برج در طی عمر خود سه بار تعمیر و مرمت شد که آخرین بار در این سال تعمیر اساسی آن انجام گرفت.
1391 : میراث جهانی گنبد قابوس در فهرست آثار یونسکو به ثبت رسید.
مسیر دسترسی :
برج گنبد قابوس در کنار بلوار امام خمینی شمالی حد فاصل بین میدان انقلاب (مرکزی) و میدان فراغی قرار دارد. همچنین از خیابان جمهوری و قابوس نیز می‌توان به این گنبد رسید. گنبد قابوس در میان باغ ملی ( پارک قابوس ) قرار گرفته است.
بخش‌‌‌‌های مهم برای بازدید :
شهر گنبد کاووس علاوه بر برج قابوس که بسیار تماشاییست دارای جاذبه‌‌‌‌های منحصر به فرد و جذاب دیگری نیز هست.
یکی از ویژگی‌‌‌‌‌های مهم شهر گنبد کاووس پیست معروف اسب‌سواری آن است‌. هر سال مسابقه‌‌‌‌‌های کشوری اسب‌سواری در دو نوبت بهاره و پاییزه در این منطقه از ایران برگزار می‌شود‌. اسب‌‌‌‌‌های ترکمن از بهترین نژاد‌‌‌‌های اسب ایرانی است که در گنبد کاووس نیز پرورش داده می‌شود.
امام‌زاده یحیی بن زید‌، مجتمع سوارکاری گنبد کاووس‌، شهر تاریخی جرجان و تالاب‌‌‌‌‌های آلماگل‌، آجی‌گل و آلاگل از مناطق دیدنی و تاریخی این شهر هستند‌.
امکانات خاص :
اخیراً زیبا سازی و چمن‌کاری تپه مصنوعی، درختکاری و سنگفرش محوطه و اقدامات دیگر به منظور هر چه بهتر و زیبا تر کردن این مکان دیدنی انجام شده است.
همچنین محوطه بنای برج قابوس به عنوان باغ ملی (پارک قابوس) که در شمال شهر (خیابان امام خمینی شمالی) جای گرفته استفاده می‌شود.
وسایل مورد نیاز برای بازدید :
وسایل شخصی
داستان‌‌‌‌های محلی :
افسانه اي است که مي گويد پيکر بي جان قابوس وشمگیر در تابوتي بلورين جاي داشت و از ارتفاع ۵۰ متري سقف برج با زنجيري آويخته بود و هر بامداد فروغ خورشيد از روزنه ۲ متري گنبد بدان مي تابيد.اما نظر به اين که قابوس مسلمان بوده، نمي توان پذيرفت که پيکر وي به صورت هميشگي با تابوت آويخته شده باشد. مطمئناً از آنجايي که هيچ جاي بنا پله اي نيست که به بالا راه داشته باشد، تابوت قابوس مطابق گفته ها آويزان بوده و سپس وي را در مقبره اش دفن کرده اند منتهي نه جسد و نه تابوت هيچگاه پيدا نشد.
افسانه ديگري که بين مردمان منطقه خصوصاً در سالهاي دور بيان مي شد، وجود کانالي در زير برج بوده که تا مرزهاي روسيه شوروي سابق ادامه مي يافت.
اما واقعيت اين افسانه شايد اينگونه باشد که يک هيأت روسي در سال ۱۳۱۶ هجري قمري يا ۱۸۸۶ ميلادي به واسطه حاکميت روس ها در گنبدکاووس و وجود يک پادگان قزاق در اين شهر توانست در محل برج دست به کندوکاوي بزند. از جمله اين که تا عمق ۱۱ متري زير برج را حفر کردند. نتايج حاصله از حفاري در آن سال ها اين بود که اولاً اين تپه مصنوعي است و تا عمق مورد حفاري داراي زيرسازي آجري بوده و در نتيجه احتمال مي رود که تپه اطراف گنبد را بعدها به صورت خاکريزي مصنوعي ساخته باشند و ثانياً مسلم شد که پيکر قابوس در کف يا زيرزمين اين بنا مدفون نشده است.
درباره برج قابوس حکايات و روايات ديگري نيز در ميان مردم منطقه وجود دارد. يکي از اين روايات افسانه وار حاکي است که بر رأس مخروط بناي قابوس، زين زريني قرار داشته است. گويا شخصي (در اوايل قرن حاضر شمسي) به منظور پي بردن به صحت و سقم اين موضوع و دستيابي به زين با استفاده از چوب و تخته و ريسمان موفق به صعود بر بالاي برج مي شود ولي چيزي نمي يابد.
همچنين روايت ديگري در ميان عامه نقل مي شد که معمار بنا پس از پايان ساخت پي بنا به مدت ۵ سال پنهان شده تا مبادا قابوس به سبب تعجيل در کارها پيش از مستحکم شدن کامل پي بنا وي را وادار به ادامه عمليات ساختماني نمايد که در نتيجه از عمر و استحکام بنا کاسته شود. البته هيچ گونه سندي در رد و قبول اين روايات در دست نيست.
حواشی :
این برج در یک نظرسنجی بین‌المللی از سوی تعدادی از معماران مشهور جهان، به عنوان بهترین اثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است.
برج در طی عمر خود سه بار تعمیر ومرمت شد آخرین بار نیز در سال 1349 تعمیر اساسی آن انجام گرفت.
آجر‌‌‌‌های سخت این بنا بدلیل عوامل جوی به مرور به رنگ برنزی در آمده است. در نحوة اجرای این ساختمان بدلیل نبودن امکانات و تکنولوژی پیشرفته به جای چوب بست از کوبه و متراکم کردن خاک به دورنما بصورت مارپیچ و پله‌ای تا انت‌‌‌‌های آن استفاده شده است که بعد از اتمام بنا خاک‌ها را بصورت تپه در اطراف بنا پخش نموده‌اند.
برج قابوس طی هزار سال عمر، خود را همواره در معرض گزند حوادث و خطرات گوناگون قرارداشته است: عوامل طبیعی همچون باد، باران و آفتاب و ... نتوانسته صدمه‌ای آنچنانی به ظاهر بنا وارد آورد. تابش آفتاب سوزان صحرا رنگ سرخ آجر‌‌‌‌های بنا را به رنگ برتری (طلای خاکی) تبدیل کرده و باران موجب فرسایش در برخی نقاط آن گشته است.
لیکن بیش از همه دست مخرب کاوشگران گنج که به حفر و تخریب در بنا دست زده‌اند موجب خرابی بنا شده‌اند حتی اقدامات امراء و سلاطین مستبد که سعی در تخریب کامل بنا داشته‌اند مزید بر علت بوده است.
«رابینو» می‌نویسد یکی از سران گیلان به خیال اینکه گنجی در زیر بام پنهان کرده‌اند امر کرد گرداگرد برج را خالی کنند و گویا با شنیدن اینکه ممکن است موجب تلف شدن تمام عمله‌ها شود از انجام قصد خود منصرف شده است.
همچنين «اسدالله معيني» از نويسندگان تاريخ استرآباد مي نويسد يکبار نادرشاه به شمال ايران آمده و چون راه زيادي پيموده بود از ديدن ميل گنبد از دور خوشحال شد و حدس زد که آنجا شهر بزرگ و پر رونقی باشد. چون آنجا را تقريباً غيرمسکوني و ده کوچکي ديد، بسيار ناراحت شد و امر به تخريب گنبد داد ولي خوشبختانه بنا از بلا در امان ماند.
روس‌ها و انگلیسی‌ها نیز به امید یافتن مقبره‌ی احتمالی و عتیقه‌جات بارها دست به حفاري در محوطه برج زده اند و در زمان تصرف نواحی شمال ایران توسط روس‌ها، ستاد امور انتظامات و قراولخانه خود را پاي گنبد بنا کرده بودند که باعث شد قسمت هايي از گنبد مخروطي شکل بر اثر اصابت گلوله توپ هاي روسي، خراب شود.
محوطه بنای برج قابوس به عنوان باغ ملی (پارک قابوس) که در شمال شهر (خیابان امام خمینی شمالی) جای گرفته استفاده می‌شود.
اخیراً زیبا سازی و چمن‌کاری تپه مصنوعی، درختکاری و سنگفرش محوطه و اقدامات دیگر به منظور هر چه بهتر و زیبا تر کردن این مکان دیدنی انجام شده است.
آب و هوای منطقه :
گنبد کاووس دارای آب و هوای معتدل شرجی است.
میانگین سالانه دمای هوا در گنبد کاووس 18.6 درجه سانتی گراد است. میانگین حداکثر سالانه دمای هوا 24.5 و میانگین حداقل سالانه آن 12.7 درجه است. میانگین دما در سردترین ماه 8.1 درجه و در گرمترین ماه یعنی شهریور 29.9 درجه سانتیگراد است.
میانگین سالانه رطوبت نسبی هوا در گنبد کاووس ۶۵ درصد است. مرطوب‌ترین ماه درگنبد کاووس ماه بهمن با ۷۵ درصد و خشک‌ترین ماه آن تیر با ۵۴ درصد رطوبت نسبی است.
نمونه‌‌‌‌های مشابه :
قُطُب منار جزو اولین بنا‌‌‌‌های عظیم هند و از نمونه‌‌‌‌‌های بارز معماری هندو-اسلامی است که 72.5 متر ارتفاع دارد و بنابر نظر برخی بلندترین بنای آجری دنیاست که در شهر دهلی در کشور هندوستان قرار دارد.
همچنین در ایران گنبد سلطانیه زنجان، بلندترین گنبد آجری محسوب می‌شود. این گنبد از نظر ارتفاع بعد از کلیسای سانتاماریا در شهر فلورانس - ایتالیا و مسجد ایاصوفیه در استانبول - ترکیه، سومین گنبد مرتفع جهان است.
از نمونه برج‌‌‌‌های تاریخی دیگر در ایران می‌توان از برج طغرل در شهر ری - تهران، برج‌‌‌‌های دوگانه خرقان در قزوین، برج مهماندوست در شهر دامغان - سمنان، برج رادکان در شهر کردکوی - گلستان، برج آرامگاه بابا حسین در شهر ملایر - همدان، برج رادکان در شهر مشهد - خراسان رضوی، برج کشمر در شهر کاشمر - خراسان رضوی، برج شمس تبریزی در شهر خوی - آذربایجان غربی، برج اخنگان در شهر مشهد - خراسان رضوی، برج کاشانه بسطام در شهر بسطام - سمنان، برج سه گنبد در شهر ارومیه - آذربایجان غربی، برج باراجین در قزوین، برج شیخ شبلی در شهر دماوند - تهران، برج خورموج در شهر دشتی - بوشهر، برج دوزال امامزاده شعیب در شهر جلفا - آذربایجان شرقی و ... نام برد.
ويژگي جغرافيايي
ويژگي خاص
مسير دسترسي
ماشين شخصي
اتوبوس
مترو
مسير پياده
بخش هاي مهم براي بازديد
امکانات خاص
وسايل مورد نياز
داستان هاي محلي
حواشي
آب و هواي منطقه
توصيه
نمونه هاي مشابه
تاریخچه خطی

گونه‌‌‌‌های جانوری
گونه‌‌‌‌های گیاهی
کد‌‌‌‌های اخلاقی - رفتاری :
جاذبه‌‌‌‌های گردشگری در نزدیکی
پارک جنگلي قرق
پارک جنگلی قرقفاصله : 11 km
اماکن مهم در نزدیکی
نقشه گوگل برج گنبد قابوس
برج گنبد قابوس
 
نمای 360 درجه برج گنبد قابوس
به علت تحریم بودن ایران، برای نمایش نمای 360 درجه، آی پی خود را تغییر دهید.
نزدیک ترین اماکن مهم
بعد از اینجا کجا برم ؟
کلام آخر :
ممنون که با سایت مهنواز همراه بودید. دلتون شاد، سفر هاتون به راه و یادمون باشه که مکان‌‌‌‌های گردشگری و جاهایی که سفر می‌کنیم برای ماندگاری و حفظشون نیاز به رعایت یک سری کد‌‌‌‌های اخلاقی رفتاری از طرف ما دارند. پس شعار مهنواز را فراموش نکنید : آگاهانه و با اخلاق سفر کنیم
شهرستان‌‌‌‌های استان گلستان
2675
بررسی گردشگران
نوشتن بررسی
نقاط قوت
رفتار خوب کارمندان
خرید اینترنتی بلیط
نقاط ضعف
هزینه بالا نسبت به خدمات
بهداشت ضعیف
امتیاز گردشگران
نوع گردشگر
زمان سفر
زبان
تفکیک بررسی
نمایش 123 بررسی با تفکیک :
جدیدترین بررسی هاآرشیوخانوادگیآرشیوخیلی خوبآرشیو
پاک کردن همه
بهرام
بررسی خود را درباره برج گنبد قابوس شروع کنید
امتیاز دهید
بهرام
فرزانه یوسفیخوزستان - اهوازسن : 20 تا 30 سالدرجه6گردشگر حرفه ای137 بررسی36 معرفی مکان67 امتیاز تشکر
مکانی زیبا برای طبیعت گردان
تاریخ بررسی 97/09/23
در بهمن 1397 به این مکان رفته ام
نقاط قوت
رفتار خوب کارمندانخرید اینترنتی بلیط
نقاط ضعف
هزینه بالا نسبت به خدماتبهداشت ضعیف
یکی از بهترین جاهایی که می‌شه برای سفر رفت. طبیعتی بکر و فراموش نشدنی. پیشنهاد می‌کنم حتما به این مکان سر بزنید و از جاذبه‌‌‌‌های اون دیدن کنید. از نظر من که خیلی جالب بود. شاید هزینش کمی بالا باشه ولی برای یکبار امتحان می‌ارزه. فضای مناسبی هم برای خانواده داره.
 انجيلي انجيلي انجيلي انجيلي
نوع سفر :همراه دوستان
مشاهده 9 بررسی فرزانه یوسفی در گلستان
پرسیدن سوال از فرزانه یوسفی درباره پارک جنگلی قرق
این بررسی مفید بود ؟
تشکر از فرزانه یوسفی4
نظرات
در اینجا تجربه، نظر و یا پرسش خود را در ارتباط با برج گنبد قابوس بیان کنید و یا به نظرات دیگران پاسخ دهید.
0 دیدگاه
دیدگاه خود را بیان کنید !
در صورتیکه می‌خواهید دیدگاه شما با نام کاربریتان ثبت شود وارد شوید دیدگاه شما با نام کاربری ثبت می‌شود
پاسخ به نظر
پاسخ به نظر
بستن
*نام شما
*ایمیل شما(اختیاری)
پاسخ شما با نام کاربری ثبت می‌شود
* پاسخ شما

شبکه‌‌‌‌های اجتماعی :
دسترسی سریع در این صفحه

گالری تصاویر

نقشه گوگل

نمای 360 درجه

آدرس

توضیح کوتاه

offline_pin

امکانات

اطلاعات ویژه

اطلاعات فنی

تاریخچه خطی

گونه‌‌‌‌های جانوری

گونه‌‌‌‌های گیاهی

کد‌‌‌‌های اخلاقی رفتاری

نزدیکترین اماکن

بعد کجا برم

مکان‌‌‌‌های مشابه

question_answer

پرسش و پاسخ

دانشنامه
گردشگری پایدار _ Sustainable Tourism _ به این معناست که صنعت گردشگری در عین سوددهی اقتصادی و اجتماعی، کمترین تاثیر مخرب را بر تاریخ و فرهنگ جامعه میزبان و همینطور محیط زیست داشته باشد و در حفظ و بهبود وضع آن تلاش کند.
رفتن به بالا
بستن
ورود به مهنوازورود به مهنواز
کد امنیتی :کد امنیتی
می خواهید ثبت نام کنید ؟
عضویت